seizoen

De laatste keer deze lente lopen we met de kudde van de kooi naar de hei. Vanaf nu blijven ze daar ook ’s nachts. Geen bijvoer meer en geen beschutting anders dan elkaar. Het seizoen is begonnen.

laatstekeer kooi-4

groen

De laatste drie weken voor de twee groepen schapen werden samengevoegd werden de gusten verwend met een stuk sappig rijk gras, op een perceel vlak naast de kooi. .  

allerlei-12

les

Voor de lammetjes mee mogen op hun eerst boswandeling krijgen ze soms op niet zachtzinnige wijze uitgelegd dat de hond altijd de baas is.

boswandeling I-2

bijvoer

De gusten, dat zijn de ooien die overgeslagen zijn door of weggehouden van de ram, vormen samen de schaduwkudde. Voor deze dieren hadden we deze enorme weides bedacht. De afgelopen vorstdagen echter hebben de herten huisgehouden en nu is er bijna geen sprietje meer te vinden. Gelukkig hadden we nog iets staan.

lente-5

bokashi

De schaapskooi is een potstal. Dit betekent dat de laag mest in de kooi met de dag hoger wordt. De mest van de schapen gemengd met het stro dat we dagelijks opstrooien moet uiteindelijk een vruchtbare mest voor op het land opleveren. Om het verteringsproces te optimaliseren worden micro-organismes ingezet. Met de gieter worden ze verspreid over de stal.

bokashi-3

knap

Het lam is nog geen tien minuten oud en het staat al, en zoekt haar weg. Knap. Maar nog veel knapper vind ik dat zij haar ogen al kan gebruiken. Zij ziet, neemt waar en reageert op wat ze ziet. Ze is in een volstrekt vreemde wereld terecht gekomen. Alles is nieuw. Koud-warm, binnen-buiten, licht-donker en toch staat ze nu al klaar om mee te doen.

door elkaar-6

kril

De Kril is een voormalige vuilnisbelt die bedekt is met een dikke laag grond waarop nu heide groeit. De schapen die daar lopen krijgen dit jaar geen lammetje. Ze moeten zichzelf vermaken en ik kom iedere dag even kijken. Wel, daar op dat heideveld in het bos is dus toch een lammetje geboren. Het rende met de kudde mee alsof het niet anders had gedaan. Aan het eind van de dag hebben we moeder en dochter toch maar naar de stal gebracht. Ze heet Kril.

de kril-22

shock

Niet altijd loopt alles vlekkeloos, soms duurt dat eventjes. Deze moeder bijvoorbeeld was zo onder de indruk van alles dat ze een poosje niet kon geloven dat het lam bij haar hoorde. Ze duwde het telkens weg als het dichterbij kwam, veel te hard bovendien. Na een poosje namen haar aanvallen af in ernst en frequentie en sloeg de twijfel toe. Tweestrijd. Tegenstrijdige signalen tot het moederhart het overwon. Een uur na de geboorte lagen moeder en lam gezellig bij elkaar na gedronken te hebben en schoongelikt te zijn.

oortjes

mier

Het grote beukenbos heeft een heel ander karakter nu. Nog altijd sprookjesbos maar donker nu, duister en nat. Mistflarden hangend aan kale takken. Rijzige naakte basten met mos bedekt, de korstige schors zacht als groen fluweel. En een mier op een mountainbike.

Bosfietser

lammertijd

Op 21 januari begon de lammertijd met de komst van een mooi wit ooitje met donkere tipjes aan haar oren. Sterk en gezond bleef er niets anders te doen dan bewonderen. De eerste is binnen.

daphnes eerste

verplaatsing

Alle schapen die dit jaar geen lammetje mochten verwachten leidde Daphne door de drukke straten van het centrum van Elspeet . We liepen zo dat we langs ons huis kwamen waar de kleine kudde een uurtje mocht grazen op het groene gras voor ons huis. Daarna het bos in waar ze op een natuurstuk de rest van de winter mogen afwachten.

wandeling-4

verdwenen

Dit is de laatste foto die ik heb van voor Sweep verdween. Ineens had ik alleen Queenie nog maar. Ik floot twee keer, drie keer. En ik wist dat het fout zat. Ik belde Daphne. Zij bracht de kudde terug terwijl ik in haar bus door het bos ging rijden fluitend, roepend, zoekend. Na twee uur stond hij ineens voor me. Blij me te zien maar ook wat onzeker. Ik denk dat ik hem achter het wildrooster heb achtergelaten.

sweepwegdag-2

zondagrust

Onze eerste jaarwisseling in Elspeet. De laatste dag van het jaar voltrok zich gek genoeg in volstrekte stilte. Zondagrust. Erg belangrijk hier. Maar om twaalf uur werd het maandag en ineens was het weer als overal.

oud&nieuw-4

kerstmis

En ineens was het kerstmis en bevonden wij ons in een stal en luisterden naar het verhaal over de herders van toen en over het kind dat in een stal geboren werd. We zongen, aten en dronken samen en de schapen keken toe.

kerststal-6

winter

Plots is het winter en ploeteren we door een dikke laag sneeuw. De schapen eten enkel nog struikhei die boven de sneeuw uitsteekt. We hebben koude handen en koude voeten maar het geeft allemaal niet want het is winter en het sneeuwt.

sneeuwzondag-16

sneeuw

Toen begon het ineens te sneeuwen terwijl ik op regen had gerekend. Vanonder mijn poncho zag ik het landschap veranderen. De verschillen weggevaagd onder een dun laagje sneeuw. Zelfs Ada, het zwarte schaap werd wat wit.

sneeuw 8-12-4

zwaar

Hoe later in het jaar, hoe zwaarder het wordt. Alleen al om je door de hei te bewegen. Alles is nat en glad, op sommige plekken ligt er een dikke laag slijm op andere plaatsen staat water tussen de pollen. De netten worden telkens zwaarder. De avond valt telkens eerder.

dec 1_-9

druk

Het is een fijne kudde. Blijft goed bij elkaar. Maar zo dicht opeen als ze nu lopen kan alleen worden verklaard door de druk van een hond achterop de kudde. Ik schat in dat het Sweep zal zijn. Hij kan het zo goed en hij doet het zo graag.

dec 1_-4

hondjes

Sweep is na al die jaren nog altijd niet gewend aan de camera. Beschouwt het nog altijd als strafinstrument. Queenie heeft er geen moeite mee. Die heeft nergens moeite mee. Queenie gaat zo onbezorgd door het leven dat Sweep in haar kielzog opleeft en soms vrolijk achter haar aan dartelt en het zeker niet erg vindt als zij haar poot op de zijne legt.

hondjes-7

sinterklaas

Zoals hier ziet het bos er niet meer uit. Het heeft sindsdien gewaaid en gehageld en de meeste bladeren liggen inmiddels op de grond. Het donkere bos is niet zo donker meer. En als de maan straks schijnt dan schijnt hij door de bomen. Net op tijd voor Sinterklaas.

elspeeterbosch-6